İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Doktora Programı
Program Açıklaması:
İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü, yapı bilimleri, tasarım kuramları ve yöntemleri, çevresel psikoloji ve tasarım ve iç mimarlık/mimarlık tarihi alanlarında uzmanlaşma olanağı sunan bir doktora programı yürütmektedir. Öğrenciler akademik sorgulamayı, araştırma becerilerini, analitik düşünmeyi ve yapıcı eleştiriyi vurgulayan yoğun bir program çerçevesinde yönlendirilmektedir.
Müfredat, ilişkili disiplinlerden edinilen bilgileri içeren disiplinlerarası bir yaklaşım sunmaktadır. Lisansüstü stüdyo, kuram ile uygulamayı bir araya getirirken, seçmeli dersler akademik danışman ile yapılan görüşmeler doğrultusunda belirlenmektedir.

Araştırma Alanları:
Yapı Bilimleri
Bu araştırma alanı, yapılarda çevresel kaliteyi ele almaktadır. Kullanıcılar ile aydınlatma, akustik ve termal konfor gibi çevresel nitelikler arasındaki etkileşimler, bir yapının performansını değerlendirmek amacıyla incelenmektedir. Aydınlatma kapsamında gün ışığı, yapay aydınlatma ve renk konuları ele alınmaktadır. Akustik başlığı altında mekân akustiği, yapı akustiği ve gürültü kontrolü incelenmektedir. Termal konfor ise ısı, biyoklimatik konfor, HVAC (ısıtma, havalandırma ve iklimlendirme), enerji verimliliği ve yoğuşma konularını kapsamaktadır. Ayrıca yapı malzemeleri, bileşenler ve alt sistemler ile bunların yapı performansı üzerindeki etkileri de değerlendirilmektedir.
Tasarım Kuramları ve Yöntemleri
Bu araştırma alanı, “Tasarım nedir?”, “Tasarım süreci nedir?”, “Tasarımcılar tasarım sürecinde ne tür bilgi kullanır?”, “Alternatif çözümler geliştirmek için hangi yöntemlere başvurulur?”, “Eğitim, sosyal bilimler, bilgisayar bilimleri gibi diğer disiplinlerde geliştirilen hangi yöntem ve kuramlar tasarım alanında kullanılabilir?”, “Tasarım eğitiminin kalitesi nasıl artırılabilir?” ve “Tasarım fikirleri nasıl iletilir ve sunulur?” gibi sorulara yanıt aramaktadır.
Disiplinlerarası bir çalışma alanı olarak Tasarım Kuramları ve Yöntemleri, tasarımın kuramsal arka planını ve tasarımcıların alternatif çözümler üretmek, keşfetmek ve geliştirmek için kullandıkları yöntemleri incelemektedir. Ayrıca tasarım pratiğinde kullanılan araç ve teknikler de araştırma kapsamına dâhildir.
Bilgisayar, tasarım sürecinde ve veri ile bilginin temsili konusunda yaygın olarak kullanılan bir araçtır. Bu nedenle, işbirlikçi tasarım, sanal tasarım ortamları, veri modelleme ve görselleştirme gibi tasarımdaki güncel dijital olanaklar da ele alınmaktadır.
Çevresel Psikoloji ve Tasarım
Bu araştırma alanı, insanların yapılı çevre ile (ve yapılı çevre içinde) kurduğu etkileşimleri ve bunların tasarım üzerindeki yansımalarını incelemektedir. Kişisel alan, mahremiyet, aidiyet/egemenlik (territoriality) ve kontrol gibi kavramlar, insan–mekân etkileşiminin analizinde kullanılmaktadır.
Algıyı, bilişsel sorgulama becerisini ve buna bağlı olarak oluşan anlamlandırma süreçlerini ve davranışları etkileyen mekânsal faktörler hem bireysel hem de toplumsal düzeyde ele alınmaktadır. Toplumdaki ve mekânlardaki dönüşümler de özellikle kamusal alanlarda insan davranışı üzerindeki etkileri bağlamında incelenmektedir.
İç Mimarlık/Mimarlık Tarihi
Bu araştırma alanı, iç mimarlık tarihi ve kuramı, tasarım tarihi ve modern mimarlık tarihine odaklanır ve her birini kültürel, mekânsal ve disiplinlerarası pratik olarak ele alır. İç mekânları kimliklerin, toplumsal ilişkilerin ve değişen kültürel örüntülerin şekillendiği ve tartışmaya açıldığı dinamik alanlar olarak değerlendiren çalışmalarda, odaklanılan konular arasında müze çalışmaları, görsellik, tarihî iç mekânlar, barınma, evsellik, ev-yapma pratikleri, toplumsal cinsiyet, kentsel ve kamusal iç mekânlar bulunur. İdeoloji ve mekân politikalarına odaklanan araştırmalarda, güncel mekânsal sorunlara yanıt üretme yolları olarak yeniden işlevlendirme, miras, malzemelerin tarihsel gelişimi, yerel gelenekler ve yenilikçi zanaat teknolojileri gibi konular ele alınır.
Amaç ve Hedefler:
İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Doktora programı, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı disiplininde uzmanlık gerektiren çeşitli alanlarda uzmanlaşmayı sağlamak üzere yapılandırılmış, yüksek lisans derecesine sahip tüm adaylara açık bir araştırma programıdır. Öğrenciler, öncelikle kendileri için seçtikleri eğitim hedeflerine dayalı yoğun ve odaklı bir programda yönlendirilirler. Öğrenciler, kültürlerarası bir çerçeve içinde dünyadaki ve Türkiye’deki ilgili geçmiş ve güncel gelişmeleri inceleyerek, tasarım, uygulama, performans ve değerlendirme süreçlerinin çeşitli yönlerini ele alırlar ve araştırma, yorumlama ve değerlendirme alanlarında yetkinlik göstermeyi ve çalışmalar üretmeyi hedeflerler.
Kabul Koşulları:
Adayların ilgili bir alanda lisans ve yüksek lisans derecelerine sahip olmaları gerekmektedir. Başvuru sahiplerinin ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı) sınavına girmeleri ve ilan edilen asgari koşulları sağlamaları zorunludur. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan adaylar ile yurt dışında ikamet eden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, ALES yerine GRE (Graduate Record Examination) sınavına girebilirler.
Ana dili İngilizce olmayan tüm adayların İngilizce yeterliliklerini belgelemeleri gerekmektedir. Programa kabul, her akademik yılın başında yapılan mülakat sonucunda belirlenmektedir. Mülakatın tarih ve yeri her yıl üniversite tarafından ilan edilmektedir.
- Başvuru koşulları ve gerekli asgari puanlar için ilgili sayfa incelenmelidir/See the requirements and minimum necessary scores to apply
Mezuniyet Koşulları:
Doktora programı için asgari ders yükü 21 kredidir. Derslerin tamamlanmasının ardından doktora adayının yeterlilik sınavına girmesi, tez konusu ile ilgili bir sunum yapması ve alanında uzman akademisyenlerden oluşan bir jüri tarafından değerlendirilecek tez önerisini sunması gerekmektedir. Jüri değerlendirmesinin olumlu olması durumunda aday, doktora tez çalışmasına başlama hakkı kazanır. Tezin tamamlanmasının ardından benzer bir jüri tarafından tez ve aday değerlendirilerek dereceye ilişkin nihai karar verilir. Programın tamamlanma süresi sekiz yarıyıldır.
Tipik eğitim sürecinde, gerekli derslerin ilk yıl içerisinde tamamlanması öngörülmektedir. Ders seçimi Akademik Komite onayına tabidir. Takip eden yıllarda doktora adayları, seminer ve tez yükümlülüklerini yerine getirmek üzere IAED 690 İleri Araştırma Konularında Seminer (0 Kredi / 6 AKTS) ve/veya IAED 699 Doktora Tezi (0 Kredi / 6 AKTS) derslerine kayıt yaptırırlar.
Müfredat: Daha fazla bilgi için bağlantıyı inceleyiniz / Curriculum: Check the link for more information.
Bilkent University Çevrim İçi Başvuru Sistemi (bilkent.edu.tr): 15 Nisan – 15 Mayıs 2026 tarihleri arasında açıktır (Online Application System, bilkent.edu.tr).
İletişim:
Uygulama Dr. Öğr. Üyesi Burçak Altay (Bölüm Başkanı Vekili)
burcak@bilkent.edu.tr
0312-290-1742
FF205A
